Open avond HBO Drechtsteden 13-02-2019

HBO Drechtsteden

Terug blik 'De kunst van opmerkzaamheid'

Goed kijken begint met negeren met Wieteke van Zeil in het Energiehuis

21 november 2018

 

De avond begint met goed nieuws. Peter Baldé van HBO Drechtsteden kan verklappen dat er ook volgend jaar weer inspiratieavonden gehouden worden ism Schouwburg Kunstmin, Bibliotheek AanZet en Dordrecht Marketing.

 

 

 

 

 

 

 

 

Wieteke van Zeil is met name bekend van de rubriek Kijken naar kunst in de Volkskrant. Aan de hand van een detail bespreekt zij wekelijks een schilderij. Haar boek Goed kijken begint met negeren gaat hier verder op in. Wieteke is kunsthistoricus. Waar begint zij met kijken als ze in een museum komt...? Wat moet je weten voor je ergens komt? Kunstenaar zien vaak wat wij nog niet zien. En weten hoe wij kijken. Kunstenaars zijn goede illusionisten. Belangrijke factoren zijn geheugen en aandacht. Even een oefening voor de zaal… Probeer het logo van de NS na te tekenen. (Indien je dit leest en er niet bij was, probeer het ook eens zonder van te voren te spieken…).

 

Inzicht 1. Van maken ga je beter kijken.
Teken zelf een keer een portret of neem een schriftje mee naar een museum en teken een object na.  
Als je naar een detail kijkt zie je andere dingen. Zie bijvoorbeeld de kinderportretten met bijtringetjes bij Ferdinand Bol en bij Govert Flink. Of Daniël Simons the invisible gorilla. Als je aandacht gestuurd wordt zie je niet wat er nog meer is.

Om deze content te bekijken dien je de cookies te accepteren en de pagina te refreshen.

Inzicht 2.  Goed kijken begint met negeren.
We registreren wat we nodig hebben. Bij kunst weet je niet wat je moet waarnemen. Op een dag zie je nu meer beelden dan een persoon 200 jaar geleden in zijn hele leven. Het Louvre heeft 38.000 objecten op zaal. Neem een werk per zaal, of de helft van de zalen die er zijn.

 

Inzicht 3.  Je ziet wat je kent.
Ernst Gombrich heeft het over the beholders share; het kijkersaandeel; wij dragen bij  aan de betekenis van een kunstwerk door te delen met de ervaringen die we hebben.

Een voorbeeld: de video van Jay Z en Beyoncé in het Louvre. Een reactie op vrouwen en macht en zwarte aanwezigheid in de kunst? (inmiddels 137.828.672 weergaven). (NB in het nagesprek hadden we het nog even over het schilderij van  de Dordtse Ary Scheffer wat op 2.38 tot 2.42 wordt getoond en nagebootst.)

Inzicht 4. Weg met de smartphone.
Als wij iets moois zien willen we het onthouden. En delen. Dus we fotograferen en posten. Maar je bent niet meer in het moment. Kunst heeft de bedoeling om een impact over ons te hebben, het heeft macht over ons. Die is minder als je die vastlegt of deelt.

 

Inzicht 5. De context geeft de clou.
Een detail op een schilderij is nooit toevallig, altijd bewust. Wees een Sherlock. Blijf zoeken.

Bij hedendaagse kunst zijn niet altijd details. Context wordt dan belangrijker. Materiaal kan ook veel vertellen.

 

 

Natuurlijk is er veel meer verteld. Maar de beelden laten zich moeilijk in woorden vangen. Voor wie meer wilt weten is het boek Goed kijken begint met negeren een goed vervolg. Te krijgen bij de boekhandel (de Nwe Bengel was aanwezig) of bij de bibliotheek.

 

 

 

Bart van Aanholt, de Bibliotheek AanZet 

Om deze video te bekijken dien je de cookies te accepteren en de pagina te refreshen.